EİDS’nin sosyal medya kısıtlamasına sektörden tepki
Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kapsamında sosyal medya platformlarında taşınmaz ilanlarına ait fotoğraf, video, fiyat ve açıklama gibi tanıtıcı içeriklerin yasaklanması sektörde tepkiyle karşılandı. İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclisi’nde konuşan 21 No’lu Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Komitesi Üyesi Mustafa Hakan Özelmacıklı, kayıt dışı ilanlarla mücadele amacını desteklediklerini ancak uygulamanın yetki belgeli emlak işletmelerini de olumsuz etkileyeceğini söyledi.
Ticaret Bakanlığı’nın 13 Haziran’daki bilgilendirmesine göre sosyal medyada yalnızca ilan bağlantısı paylaşılabileceğini, fotoğraf, video, metrekare ve taşınmaza ilişkin bilgilerin yasaklandığını hatırlatan Özelmacıklı, bunun sektörde ciddi tedirginlik yarattığını belirtti. Dijital çağda yalnızca bağlantı linkiyle konut pazarlamanın mümkün olmadığını vurgulayan Özelmacıklı, “Fotoğraf, video, sanal tur ve yapay zekâ destekli içerikler olmadan gayrimenkul pazarlanamaz. Kayıt dışılıkla mücadele edilirken mevzuata uygun çalışan yetki belgeli emlak işletmelerinin dijital pazarlama imkanları ortadan kaldırılmamalı” dedi.
İlan portalı maliyeti 12,5 kat arttı
Sosyal medya kısıtlamalarının emlak ofislerini ilan portallarına daha bağımlı hale getireceğini söyleyen Özelmacıklı, platform ücretlerindeki artışa dikkat çekti. Buna göre, 2022’de 200 ilanlık paket için 10 bin 133 TL ödeyen işletmeler kullanıcı sınırı olmadan hizmet alırken, aynı paketin bedeli 2026’da 125 bin TL’ye çıktı ve 20 kullanıcı sınırı getirildi. Dört yılda ilan paketlerinin TL bazında 12,5, döviz bazında ise 4,5 kat arttığını belirten Özelmacıklı, sosyal medya kullanımının daraltılmasının maliyetleri artırdığını, rekabeti zayıflattığını ve emlak işletmelerinin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini söyledi. İlan platformlarının fiyat artışlarının denetlenmesi gerektiğini ifade etti.
Satış geriledi, tapu harcı geliri arttı
Gayrimenkul satışlarının yılın ilk altı ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 gerilediğini, buna karşın tapu harcı gelirlerinin yüzde 75 arttığını belirten Özelmacıklı, İstanbul’un satışlardan aldığı pay yaklaşık yüzde 14 olmasına rağmen tapu harcı gelirlerinin yaklaşık yüzde 30’unu tek başına sağladığını söyledi. Yüksek taşınmaz değerleri nedeniyle vergi yükünün İstanbul’da daha ağır hissedildiğini ifade eden Özelmacıklı, kayıt dışılıkla mücadele sürerken yetki belgeli emlak işletmelerinin de korunması gerektiğini vurguladı.
QR kod sistemi önerisi
Özelmacıklı, yetki belgeli emlak işletmelerinin paylaşımlarında kullanılmak üzere Ticaret Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından doğrulanacak bir QR kod sistemi oluşturulmasını önerdi. Ayrıca Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden emlak işletmelerinin sosyal medya hesaplarının doğrulanabileceği bir altyapının güveni artıracağını belirtti. Konuşmasını, “Kayıt dışılıkla mücadele edilmeli, tüketici korunmalı. Ancak dijital pazarlama kanalları kapatılmamalı, ilan platformları denetlenmeli ve değerleme sistemleri piyasa gerçekleriyle uyumlu hale getirilmeli” sözleriyle tamamladı.
“Algoritma 9 milyonluk evi 23 milyon hesapladı”
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Mekânsal Veri Analiz Sistemi’ni (MEVA) da değerlendiren Özelmacıklı, mevcut algoritmaların piyasa gerçeklerinden uzak sonuçlar üretebildiğini savundu. Komitelerine iletilen bir örneği paylaşan Özelmacıklı, Beylikdüzü’nde 12 milyon TL’den ilana çıkan, 9 milyon TL’ye satılan ve resmi ekspertiz değeri 8,1 milyon TL olan bir taşınmazın sistem tarafından 23 milyon TL değerinde kabul edildiğini söyledi. Bu nedenle taraflara düzeltme yazısı gönderildiğini belirten Özelmacıklı, internet ilanlarının gerçek satış fiyatını yansıtmadığını, banka ekspertiz raporları ile tapu kayıtlarının dikkate alınmamasının sektörde tedirginlik yarattığını ve güvenli ödeme sistemiyle bu tartışmaların artacağını ifade etti.
(Kaynak: Ekonomim)
