Konut fiyatları reel bazda gerilerken üretim maliyetleri rekor seviyelere ulaştı.
Türkiye’de konut fiyatları mayıs ayında nominal olarak yüzde 24,5 artış gösterse de, enflasyondan arındırıldığında yaklaşık yüzde 6 geriledi. Buna karşılık konutun metrekare üretim maliyeti 40 bin 500 TL’ye yükseldi.
EVA Gayrimenkul Değerleme Genel Müdürü Cansel Turgut Yazıcı, artan maliyetler ve finansmana erişimde yaşanan zorlukların yeni konut üretimini baskıladığını söyledi.
Son iki yılda yaşanan hızlı fiyat artışlarının ardından konut piyasasının daha dengeli bir döneme girdiğini belirten Yazıcı, özellikle kendi oturumu için konut almayı planlayanlar açısından mevcut koşulların önemli fırsatlar sunduğunu ifade etti.
“Reel fiyat gerilemesi oturum amaçlı alıcı için fırsat”
Mayıs ayında konut fiyatlarında nominal artış sürmesine rağmen reel bazda gerileme yaşandığını vurgulayan Yazıcı, yatırım yerine oturum amacıyla konut almak isteyenler için uygun bir döneme girildiğini söyledi. Yazıcı, “2023 yılında gördüğümüz hızlı fiyat artışları geride kaldı. Piyasa artık daha sakin ilerliyor. Amaç yatırım değil de oturumsa, mevcut dönem önemli bir alım fırsatı sunuyor” dedi.
“Konut üretim maliyeti 40 bin 500 TL’ye yükseldi”
Bayındırlık Bakanlığı’nın şubat ayı verilerine göre konutun metrekare maliyetinin 40 bin 500 TL seviyesine ulaştığını belirten Yazıcı, bunun yaklaşık 930 dolara karşılık geldiğini söyledi. Bir yıl önce bu rakamın yaklaşık 20 bin TL seviyesinde olduğuna dikkat çeken Yazıcı, inşaat maliyetlerindeki artışın enflasyonun üzerinde seyrettiğini belirtti.
Konut, AVM ve iş merkezi maliyetlerinin birbirine yaklaşmasının sektör açısından sağlıklı olmadığını kaydeden Yazıcı, üreticilerin yatırımlarının geri dönüş sürecinde zorlandığını ifade etti.
“Yüksek faiz yeni projeleri yavaşlatıyor”
Konut üreticilerinin projelerini büyük ölçüde satışlardan elde edilen nakit akışı ile finanse ettiğini belirten Yazıcı, satış hızındaki yavaşlama ve finansman maliyetlerindeki yükselişin yeni proje geliştirme iştahını azalttığını söyledi.
Yazıcı, “Faizlerin yüksek seyrettiği ortamda üreticiler daha temkinli davranıyor. Bu durum yeni konut üretimini yavaşlatıyor” değerlendirmesinde bulundu.
“Daha az konut, daha yüksek kira demek”
Konut kredisine erişimde yaşanan kısıtların yatırım amaçlı alımları ciddi ölçüde azalttığını belirten Yazıcı, bunun uzun vadede kira piyasasına da yansıyacağını söyledi. Yatırımcının piyasadan çekilmesinin arzı daralttığını vurgulayan Yazıcı, “Yeni konut arzı azaldığında kiralar üzerindeki baskı artıyor. Daha az konut, daha yüksek kira anlamına geliyor” dedi.
“Türk yatırımcısı gayrimenkulden vazgeçmiyor”
Altın fiyatlarındaki dalgalanmanın konut talebini belirgin şekilde azaltmasını beklemediğini ifade eden Yazıcı, Türkiye’de gayrimenkulün kültürel olarak güvenli liman olma özelliğini koruduğunu söyledi.
“Türk yatırımcısı gayrimenkule kısa vadeli değil, uzun vadeli bakıyor. Bu nedenle küresel gelişmeler Türkiye’de her zaman birebir aynı etkiyi yaratmıyor” diyen Yazıcı, konutun yatırım aracı olarak önemini sürdürdüğünü kaydetti.
Gözler yılın son çeyreğinde
Jeopolitik risklerin azalması ve faiz indirim sürecinin başlaması halinde yılın son çeyreğinde konut piyasasında hareketlenme beklediklerini belirten Yazıcı, özellikle eylül sonrası döneme dikkat çekti.
Yazıcı, “Faiz indirimleriyle birlikte mortgage imkanları genişlerse, mevduatta bekleyen sermayenin bir bölümü yeniden gayrimenkule yönelebilir. Yılın son çeyreğinde daha canlı bir piyasa görebiliriz” dedi.
“Kentsel dönüşüm piyasayı ayakta tutuyor”
Serbest piyasada yatırım kararlarının büyük ölçüde ertelendiğini söyleyen Yazıcı, mevcut hareketliliğin önemli kısmının kentsel dönüşüm projelerinden kaynaklandığını ifade etti.
Yarısı Bizden Kampanyası ve benzeri finansman modellerinin dönüşüm projelerine ilgiyi artırdığını belirten Yazıcı, “Bugünkü hareketliliğin önemli bölümü bu alandan geliyor” diye konuştu.
“Sosyal konut tek başına kiraları düşürmez”
Sosyal konut projelerinin piyasayı destekleyeceğini ancak mevcut konut açığı nedeniyle kira fiyatlarında tek başına belirleyici olmayacağını vurgulayan Yazıcı, arz-talep dengesindeki bozulmanın sürdüğünü söyledi.
Yazıcı, “Sosyal konut projeleri piyasayı bir miktar rahatlatacaktır. Ancak mevcut arz açığı nedeniyle kiralarda tek başına güçlü bir düşüş beklemek gerçekçi olmaz” ifadelerini kullandı.
