Konut sektöründe arzın kritik seviyeye gerilediği uyarısında bulunan Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, arsa maliyetlerinin merkezi lokasyonlarda yüzde 70’e dayandığını kaydetti. Çekici, konut krizini çözmek için acilen “Konut Politikası Platformu” kurulması gerektiğini söyledi.
Gayrimenkul sektöründe konut arzı “dip” noktasına geriledi. Mevcut satış hızıyla piyasadaki sıfır konut stokunun sadece 3 ay içinde tükeneceği uyarısında bulunan GYODER Başkanı Neşecan Çekici, çözüm için bir çağrı yaptı. Arsa maliyetlerinin merkezi lokasyonlarda yüzde 70’e ulaştığına dikkat çeken Çekici, “Konut artık ulaşılamaz bir noktada. Bu düğümü çözmek için kamu, özel sektör ve STK’ların bir araya geleceği bir ‘Konut Politikası Platformu’ kurulması artık bir tercih değil, zorunluluktur” dedi.
“Eğer aralık ayı performansı devam ederse 2-3 aylık sıfır konut stokumuz var” diyen Çekici, özel sektörün bu arsa fiyatları ile sosyal konut yapamayacağını ve erişilebilir konut sorununu çözmeye talip olduklarını ifade etti. Çekici, çözüm önerileriyle ilgili şunları söyledi:
“Arsa maliyeti, toplam konut maliyetinin %50’sine ulaşıyor. Türkiye’de her 3 konuttan 1’i İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa’da satılıyor. Bu şehirlerde belli bölgelerde kat karşılığı oranı %70’lere kadar varabiliyor. Gelişmiş ülkelerde kamu arsaları, uzun vadeli tahsis veya kira modeliyle özel sektöre açılıyor. Bu sebeple arsa maliyeti ortalama %20’lerde. Dünyanın ve bizim merkezimizde asıl konu konuta erişim. Biz bunun bütüncül politika ile çözülmesi gerektiğini düşünüyoruz. Devletin elindeki arsalar, gayrimenkul geliştiricilerine belli bir proje dönemi için ödünç verilirse ve kamu–özel iş birliği yöntemi ve seri bir üretim mantığıyla üretim yaparsa on binlerce konut inşa edilebilir. Bu model çerçevesinde yap-işlet-devret modeliyle bireysel değil kamusal kiraya veren yapı oluşturulur ve kiracıyla kiraya veren arasındaki problemleri ortadan kaldırırız. Arsa maliyeti sebebiyle oluşan fark da kiraları yarı yarıya düşürür.”
Kamu arsaları özel sektöre açılmalı
Kamunun kiraya veren konumunda olduğu bu modelin finansmanını, sermaye piyasası enstrümanlarını da içine alan çeşitli senaryolarla destekleyeceklerini ifade eden Çekici, “Yani finansman için de devlete yük olmuyoruz; devletten bir tek şey istiyoruz: ‘Arsa’. Bu projeyi hayata geçirebilirsek hem konut üretim sürecini hızlandırabilir hem de kira fiyatlarını regüle ederek krize çözüm getirebiliriz. Özetle kamu arsaları özel sektöre açılmalı. Karşılığında kiralık konut üretimi, kentsel dönüşüm ve sosyal yükümlülükler tanımlanmalı. Nitekim arsa maliyetini çözmeden, erişilebilir konutu konuşamayız” dedi.
Konut Politikası Platformu kurulmalı
Çekici, Türkiye’de 10 yıllık bir konut politikası oluşturulmasının şart olduğunu dile getirdi. Çekici, “TOKİ, bugüne kadar 1 milyon 740 bin konutu teslim etti, 280 bin konutun inşası sürüyor. TOKİ’nin yanı sıra özel sektörün de nasıl işin içine girebileceğini düşünüyoruz. Arsa, finansman, tasarım, konut tipleri net olarak planlanmalı. Bu amaçla kamu, özel sektör ve STK’ların katılacağı bir ‘Türkiye Konut Politikası Platformu’ oluşturulması gerekiyor. Bu masa ülkemizde konut sorununu oluşturan ‘arsa konusunu önce detaylıca konuşmalı. Bizim de 3 yıldır vurguladığımız üzere; Yeni Konut Modeli ile kira fiyatlarını yarıya indirmek ve kentsel dönüşüme zemin hazırlamak istiyoruz” dedi.
Neşecan Çekici’ye göre, bu politikanın 3 ayağı bulunuyor: Sermaye piyasaları temelli üretici finansmanı, uzun vadeli ve erişilebilir konut kredisi modelleri, kamu arsaları üzerinden maliyet düşürücü iş birlikler.
(Haber kaynağı: Dünya Gazetesi köşe yazarı Jülide Yiğittürk Gürdamar’ın “GYODER Başkanı, konut arzı konusunda uyarılarda bulundu: Piyasada sadece 3 aylık stok kaldı” makalesinden alıntıdır”

