TÜİK tarafından açıklanan konut satış verilerinde inşaat / proje geliştirme sektör temsilcisi olarak içinde bulunduğumuz sektör ekonominin verileri olan
1.el / proje rakamları ile değerlendirmeye devam ediyorum:
SATIŞLAR ve İPOTEKLİ SATIŞLAR
Türkiye’de, Ağustos ayında; 43.916 konut satışı gerçekleşerek, Ocak – Ağustos döneminde 295.524’e erişti.
43.916 konut satışlarının Ağustos ayında 4.709’u ipotekli olarak gerçekleşirken; Ocak – Ağustos döneminde gerçekleşen ipotekli satışlar toplamı 33.593 oldu.
2014-25 yıllarının ayni döneminde en yüksek satış adeti bugün rekor olduğuna şahit olduğumuz 2017 yılıdır. Bu yılın ayni döneminde 406.670 olup, yıl sonunda 659.698 adet 1. El/proje satışı gerçekleşmiştir. 2017 yılında erişildiği görülen rekor 1.el / proje satışının 2025 yılında kırılması mümkün gözükmemektir.
Son 10 yılın ipotekli 1.El / proje satışlarında 2014 yılında başlayıp , 2018’e kadar devam edip 2020 yıllarında son defa izlediğimiz %30 – 40 bandında ipotekli satışlara tekrar ihtiyaç vardır.
2024 yılında 0,078’den 2025’in Ocak – Ağustos döneminde 0,1136’ya erişmesi ipotek kullanımlarında, dipten geri dönüşün başlamakta olduğunun göstergesi olarak düşünülebilir.
YABANCIYA SATIŞLAR
Türkiye’de Ocak – Ağustos dönemi yabancıya satışların tamamının 1.El / Proje varsayımı ile toplamı Ağustos ayında gerçekleşen 1.810 ile Ocak – Ağustos döneminde 13.077 olarak kayıtlara geçti.
Yabancıya satış rekorunun 67.490 adet ile kırıldığı 2022 yılının çok uzağında kalan 2025 yılı izliyoruz.
SONUÇ OLARAK: İnşaat / proje geliştirmenin sektörel verileri 1.el / proje konut satışlarında yıl sonuna kadar toparlanma sürecini devam ettireceğini ön görüyorum.
Yıl sonuna kadar 1.el/proje satışları 40-50 bin bandını; ipotekli satışlar 4-5 bin seviyesini koruyacaktır. Yıl sonu adetleri rekorların uzağında gerçekleşmekle birlikte 450-500 bin bandına yerleşecektir.
ÖNERİLERİM : 1.El konut satışlarının genel satışlar içindeki payının %30’ lar seviyesinden yükselişe geçebilmesi için,
· 1.el/proje satışlarında teslime hazır konutlarda yıl sonuna kadar KDV ve Tapu Harç muafiyet ve/veya indirimlerinin değerlendirilmesini,
· Tasarruf finansman modelinde özel/kamu sektörünün işbirliği içinde projelerde oluşan teslime hazır konut stoğuna yönelik “ tasarruf finansman modeli “ oluşturarak tüketicilere sunmasını öneriyorum.
