Çin’de, Çinli şirketlerin yurt dışı yatırımlarında hassas ürün ve teknoloji transferine onay şartı getiren, ayrıca ulusal çıkarları zedeleyen yabancı şirketlere yaptırım uygulanmasına imkan tanıyan yeni düzenleme 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girdi.
Çin’de kabine işlevi gören Devlet Konseyinin hazırladığı 34 maddelik “Yurt Dışı Yatırım Düzenlemesi”, ihracat kontrolüne tabi ürün, teknoloji, hizmet ve verilerin izinsiz transferini yasaklıyor. Düzenleme, şirket devri, teknik personel görevlendirmesi ve yurt dışı eğitim programları gibi dolaylı transfer yollarını da sıkı denetime tabi tutuyor.
5 Mayıs’ta hazırlanan düzenleme, özellikle hassas teknolojilerin şirket devri yoluyla yurt dışına çıkmasını engellemeyi hedefliyor. Bu adımın, Çinli yapay zeka girişimi Manus’un ABD’li Meta’ya satışının durdurulmasının ardından hız kazandığı değerlendiriliyor.
Çin’in Vuhan kentinde geliştirilen Manus, çok adımlı görevleri otonom yerine getirebilen yapay zeka uygulamasıyla dikkat çekmişti. Meta’nın uygulamayı 2025 sonunda 2-3 milyar dolar karşılığında satın aldığı belirtilmiş, ancak Çin Ticaret Bakanlığı’nın başlattığı soruşturma sonrası satış 27 Nisan 2026’da durdurulmuştu.
Düzenlemenin arka planındaki bir diğer gerilim ise Hollandalı çip üreticisi Nexperia etrafında yaşandı. Hollanda hükümetinin, Çinli Wingtech’in hakim ortak olduğu şirkete el koyması, Pekin ile Batı arasındaki teknoloji ve tedarik zinciri gerilimini artırdı.
Otomotiv sektörüne kritik “kalıt çip” tedarik eden Nexperia, Avrupa, ABD ve Japonya’daki büyük üreticiler için stratejik öneme sahip bulunuyor.
(Kaynak: Anadolu Ajansı)
