Ticaret Bakanlığı’nın taşınmaz ticaretini daha güvenli hale getirmek amacıyla geliştirdiği Güvenli Ödeme Sistemi, alıcı ve satıcıları dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik risklerine karşı korumayı; kayıt dışılığı azaltmayı ve para transferini güvenli bir zeminde gerçekleştirmeyi hedefliyor.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişiklikle sistemin 1 Temmuz itibarıyla zorunlu olarak devreye alınması planlanıyordu. Ancak Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile diğer paydaşlar arasındaki teknik entegrasyon süreçlerinin tamamlanabilmesi için uygulamanın başlangıç tarihini 1 Ekim’e erteledi.
Taşınmaz ticaretinde şeffaflığı artırması beklenen sisteme ilişkin en çok merak edilen 5 soru ve yanıtı şöyle:
1- Güvenli Ödeme Sistemi nedir?
Güvenli Ödeme Sistemi, taşınmaz satış bedelinin güvenli ve eş zamanlı biçimde el değiştirmesini sağlayan bir ödeme altyapısıdır. Sistem sayesinde alıcının ödediği tutar, tapu devri tamamlanmadan satıcının hesabına aktarılmayacak. Böylece taşınmazın mülkiyeti ile satış bedeli aynı anda el değiştirmiş olacak.
2- Sistem hangi soruna çözüm getiriyor?
Türkiye’de taşınmaz satışlarında ödeme çoğu zaman elden veya doğrudan taraflar arasında yapılıyor. Bu durum, ödeme anlaşmazlıklarına yol açabildiği gibi işlem güvenliğini de zayıflatıyor. Ayrıca yüksek tutarlı nakit transferleri, hırsızlık ve kayıp riskini artırıyor. Güvenli Ödeme Sistemi, bu riskleri minimize ederek hem alıcı hem de satıcı için daha güvenli bir işlem süreci sunuyor.
3- Sistem nasıl işleyecek?
Satış bedeli, yetkilendirilmiş bankalarda açılan güvenli ödeme hesabında bloke edilecek. Vatandaşlar, kendilerine verilen referans numarasıyla e-Devlet üzerinden başvuru yaparak tapu işlemlerini başlatacak. Tapu devri tamamlandığında, tapu dairesinin onayıyla ödeme satıcının hesabına aktarılacak.
İşlemin herhangi bir nedenle gerçekleşmemesi halinde para güvenli hesapta tutulacak ve ilgili tarafa iade edilecek. Sistem üzerinden gerçekleştirilen her işlem için bir kullanım bedeli alınacak; bu tutar satıcıya aktarılacak satış bedelinden mahsup edilecek.
4- Sistem kimler için zorunlu olacak?
Ticaret Bakanlığı’nın kararı doğrultusunda Güvenli Ödeme Sistemi’nin zorunlu uygulama tarihi 3 ay ertelenerek 1 Ekim olarak belirlendi.
Sistem, taşınmazın mülkiyetini devreden satıcı ile taşınmazı satın alan alıcıyı kapsayacak. Uygulama yalnızca gerçek kişileri değil, şirketler dahil tüm tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen taşınmaz alım-satım işlemlerini de içine alacak.
5- Emlakçılar süreçte nasıl bir rol üstlenecek?
Güvenli ödeme süreci doğrudan bankalar ve tapu sistemi üzerinden yürütülecek. Emlak danışmanları ise süreçte aracı ve kolaylaştırıcı rol üstlenecek. Bu kapsamda alıcı ile satıcıyı bir araya getirecek, sistemin işleyişi hakkında bilgilendirme yapacak ve referans numarası ile başvuru süreçlerinde taraflara destek sağlayabilecekler.
